Solitaire, Een thuis in de Namibische woestijn. Ton van der Lee

Solitaire is een mooi boek om te lezen als je van plan bent om naar Namibië te gaan. Maar het is vooral een schitterende beschrijving van iemand die op zoek is naar het geluk, en voor zich zelf probeert te ontdekken wat echt belangrijk is. Het is het verhaal van iemand die nadrukkelijk op zijn eigen gevoel wil afgaan en dat ook durft te doen.

Na de succesvolle films te hebben gemaakt zoals Rock & Roll Junkie , over Herman Brood, en Naar de klote , over de houseparty scene, besluit Ton van der Lee zijn productiebedrijven te verkopen en naar Afrika te vertrekken. Hij zoekt iets wat hij in Nederland niet kan vinden. Wat het precies is kan hij niet zeggen, maar het heeft iets te maken met contact met de aarde.

Aangekomen in Kaapstad gaat hij op zoek naar een auto. Nergens lijkt hij er een te kunnen vinden. Totdat hij bij toeval langs een autobedrijf komt en een blauwe Ford ziet die naar hem lijkt te knipogen. Het is meteen duidelijk, die moet hij hebben.

Ik maak een proefritje. Hij rijdt geweldig. Ik ben verliefd. Tien minuten later, achtduizend rand armer, en een grote bak van een Ford rijker, betaal ik de taxichauffeur die me hoofdschuddend nakijkt, en rij de stad in. Ik draai het raampje open, zet de radio aan, in de verte zie ik de Tafelberg en de Twaalf Apostelen. De warme Afrikaanse wind waait langs mijn gezicht. Een groot gevoel van opwinding overspoelt me. Het gaat echt beginnen, het grote avontuur, ik voel me gelukkig, ik voel me de koning te rijk.

Van Kaapstad trekt hij naar het noorden, en vraagt zich bij ieder plaats waar hij komt: zou ik hier willen wonen? Zonder plan trekt hij door het land. Het is de totale vrijheid. Hij geniet er van, maar het maakt hem ook angstig.

... ik vind het allemaal nogal beangstigend, af en toe. Ik ben nu alweer een tijdje onderweg, ben overal een passant die langs trekt als een schim in de nacht, en ik weet niet waar ik heen ga. Vooral dat laatste moet voor mijn onderbewuste (...) reden tot zorg zijn. Ik kan gaan en staan waar ik wil, niemand weet waar ik ben, ik hoef geen verantwoording af te leggen, en ik heb voldoende geld bij me. Maar zoals nu blijkt: de totale vrijheid is ook de totale doelloosheid. Heb ik me dan in Nederland van alles ontdaan om alleen tot deze conclusie te komen?

In het woestijnplaatsje Solitaire in Namibië lijkt hij zijn plek gevonden te hebben. Solitaire is de naam van een kruispunt, en de farm eromheen. Er lopen een paar magere koeien rond, en er staat een benzine pomp. Na een paar weken weet hij het zeker: hier wil ik blijven. Hij installeert zich onder een boom en voelt zich gelukkig.

Ik ga vroeg slapen en sta bij dageraad op (de boom houdt ook de kille dauw tegen). Meestal wordt ik midden in de nacht wel even wakker, ik schiet mijn slippers aan, loop een stukje de rivierbedding in, let bij het licht van de maan goed op of ik niet op een schorpioen stap, ga staan plassen, kijk naar de ongelofelijke hoeveelheid sterren en voel me gelukkig. Want ik heb het hier wel een beetje gevonden, denk ik.

Na een maand van wandelen door de woestijn, staren naar de sterren en kletspraatjes maken met de mensen die bij de pomp werken vat hij het plan op om hier een restaurant en camping te gaan bouwen. Hij wil iets om handen hebben. En het is mooi meegenomen als anderen daar dan ook nog wat aan kunnen verdienen. Hij laat geld overkomen uit Nederland, maakt bouwtekeningen en ontmoet weer bij toeval al de mensen die hem kunnen helpen het restaurant te bouwen en te runnen.

Met groot enthousiasme wordt er gebouwd. En dat is het wachten op de gasten. Die komen al gauw in grote getale aanzetten. Zeker nadat de Lonely Planet schrijft dat je hier de lekkerste appeltaart van Afrika kunt krijgen.

Van de Lee is niet gelukkig met het succes van zijn nieuwe onderneming.

... de spiritualiteit, het moeder-aardegevoel dat ik in de begintijd iedere dag ervoer in mijn bivak onder de boom in de rivier, onder de zwijgende sterrenhemel, in de stilte van de woestijn, dat is verdreven door het geronk van automotoren, het brommen van generatoren, het geschreeuw van toeristen en het geklik van camera's.

Hij trekt er steeds vaker op uit om andere desolate gebieden van Namibie en Botswana te verkennen. Voor zijn gevoel heeft hij al afscheid genomen van Solitaire. En uiteindelijk moet hij constateren dat ook de achterblijvers niet meer op hem zitten te wachten.

Van der Lee heeft in Namibie het geluk gevonden wat hij zocht en waarvan hij niet wist wat het was. Het is hem ook gelukt om op zijn gevoel af te gaan. Maar het valt op dat hij in Solitaire, net als in Nederland, uiteindelijk lijdt onder het succes van zijn eigen onderneming en weer verder trekt om elders zijn geluk te vinden.

Hoort dat erbij, is het geluk maar tijdelijk, en moet je steeds opnieuw op zoek gaan? Of had hij de zaak anders moeten aanpakken? Van der Lee vraagt het zichzelf ook af, maar komt er niet uit. Maar een ding weet hij wel zeker.

Ik wilde ontsnappen aan de rat race en de stress. Dat is aardig gelukt. Ik ben rustiger, ontspannen, en neem iedere dag zoals hij komt, zonder te veel vooruit te kijken of te plannen.

Meer informatie over Ton van der Lee vind je op zijn website: http://home.wxs.nl/~lee00301/