Fay Weldon Wat vrouwen gelukkig maakt, Uitgeverij Contact 2006.

Vrouwen kunnen intens genieten van onverwacht een bos bloemen krijgen, vlinders in hun buik, een spannend SMSje van een nieuwe vlam, een geweldige rok die in de uitverkoop €100 goedkoper is. De pech is dat het geluksgevoel niet veel langer dan 10 minuten duurt en dat het dan alweer begint te knagen. Onzekerheid, twijfel en schuldgevoel overvallen je. Zou hij die bos bloemen geven, omdat hij zich schuldig voelt? Hij heeft die nieuwe collega, veel zegt hij niet over haar. Zou er dan...? kan dat wel, op mijn leeftijd verliefd worden en dan nog op zo'n jonge vent? Stuurt hij dit soort SMSje's niet aan iedereen? Is het wel zo verstandig een rok in de uitverkoop te kopen. Het wordt nu voorjaar en die rok behoort tot de wintercollectie. Volgend jaar kan ik hem niet meer aan.
Het is knap als je geluksgevoel het nog 10 minuten bij je uithoudt!

Fay Weldon bespreekt in haar boek Wat vrouwen gelukkig maakt de zes bronnen van het vrouwelijk geluk: seks, eten, vriendinnen, familie, shoppen en chocola. In positieve- en negatieve zin maken deze bronnen gelukkig: als je eraan toegeeft en als je je inhoudt. Je kunt trots op jezelf zijn als je de verleiding van de ander links hebt laten liggen, of als je de bonbons keurig in het doosje hebt gelaten en in plaats daarvan nog een keertje extra naar de sportschool bent gegaan. Je hebt je weer eens niet laten gaan. Weldon onderkent ook een minder prettig trekje van vrouwen: venijnigheid. Met een doos chocola bij de gastvrouw aan komen zetten en er iets gemeens van zegen als ze een chocolaatje neemt.

Wat zijn de belangrijkste saboteurs van het geluksgevoel? Allereerst de tweespalt tussen de innerlijke behoefte (het instinctieve ik) en het geweten (het normatieve ik, je verstandelijke kant). Resultaat van die verdeeldheid is schuldgevoel, de gedachte: dit had ik niet moeten doen. Fay Weldon ziet het schuldgevoel als een positief baken: het zet je ertoe je eigen pleziertjes op te geven en iets voor een ander te doen.
Andere saboteurs komen niet zozeer vanuit onze innerlijke verscheurdheid, maar meer vanuit de buitenwereld. Het gebeurt gewoon, je hebt er weinig of geen invloed op. Het ongeluk van buitenaf bestaat uit: ouderdom, ziekte, overlijden, eenzaamheid, geldgebrek en oud zeer. Haar advies: kijk ook in moeilijke omstandigheden naar wat wel goed gaat. Ook als oudere vrouw heb je bijvoorbeeld je eigen ambitie en dingen die je plezier doen.

Hoe zorg je dat je echt gelukkig wordt van de zes bronnen van geluk? Ben je gelukkig als je doet alsof je een orgasme hebt? Volgens Weldon krijgt slechts 10 procent van de vrouwen het altijd, 20 procent meestal, 40 procent soms, 20 procent af en toe en 10 procent nooit. Het is nu eenmaal zo, je moet het gewoon maar accepteren en het beste ervan maken. Dat is Weldons advies op het gebied van seks en ze past het ook toe op de andere geluksgebieden. Toch blijf je doorlezen omdat ze heerlijk ironisch blijft: 'Vrouwen zijn er dol op om te trouwen met iemand die hun meerdere is – en het wordt steeds moeilijker zo'n man te vinden.' In het hoofdstuk over eten: 'Hoe groter onze weerzin om dikker te worden, des te meer kookboeken lezen we.' Aha, vandaar dat de bestseller over het verkrijgen van je ideale gewicht de verkoop van het nieuwe Italiaanse kookboek van Jamie niet in de weg staat. Hoe minder we wegen, des te meer zijn we bezig met eten. Alsof dat niet jezelf kwellen is. In het hoofdstuk over vriendinnen moedigt ze vrouwen aan samen wat te gaan doen: naar een concert, naar een museum, naar de kerk of eens een landschap bekijken. Niet eindeloos navelstaren dus. Wat familie betreft signaleert Weldon dat jongeren verwend en egoïstisch zijn binnenshuis en warm lopen voor het goed doen elders. Begin maar eens in je eigen omgeving, is haar devies. Over Shoppen is Weldon kort: Just do it. Vergeet dat het je op het randje van schulden en faillissement kan brengen. Doe het en ga er nog even mee door. Als je aarzelt bij het Shoppen ben je verloren. Dit zou niet mijn advies zijn. Ze licht het wel toe: een arme jeugd. Nu wil ze zonder schuldgevoel zich kunnen overgeven aan een orgie van shoppen. Bij het onderwerp chocola stelt Weldon vast dat er van elke tien vrouwen zes liever chocola hebben dan seks. Maar voor degene die toch liever een man heeft, suggereert ze de volgende opvallende contactadvertentie: Teruggetrokken blonde vrouw (32), workaholic, scherpe tong, hekel aan gezelschap, kinderen, harde muziek, wandelingen door de natuur en uit eten gaan, houdt van kruiswoordpuzzels, zoekt gelijkgestemde man.

In het afsluitende deel gaat Fay Weldon in op de vier vijanden van het geluk: dood, rouw, eenzaamheid en schuld. Relativeren helpt om je niet al te zeer door deze geluksbedervers in beslag te laten nemen. De dood is minder angstaanjagend als je je openstelt voor de pracht en grootheid van de kosmos. Behandel je verdriet als griep en accepteer dat het leven door moet gaan en open een goede fles wijn. Ongegronde angst kan je kortademig maken, je zo ellendig laten voelen dat je buikpijn ervan krijgt of zo aan de oppervlakte zitten dat je huid er met de seconde droger van wordt, net als je natuurlijk geen crème bij je hebt. Net zo als verdriet moet je ongegronde angst behandelen: jezelf verwennen en het uitzitten. Het gaat over.

Tenslotte behandelt Weldon het verontrustende gevoel in je binnenste dat er iets vreselijk fouts zit. Je moet weg bij je vriend omdat je anders dood gaat. Je zegt je baan op, stopt met werken, omdat je anders kapot gaat. Je bent wanhopig en zoekt hulp bij een psychotherapeut. Wat helpt dan? Zelf heeft Weldon hulp gehad van een psychoanalyticus die haar hielp te onderkennen dat ze behalve instincten (nature), hersens (nurture) had en een ziel. De volgende uitspraak hielp Weldon om zich te bevrijden van haar wanhoop: ‘ Doe wat goed is, dan word je vanzelf gelukkig. Wees gelukkig, dan doe je het vanzelf goed .'
Ondanks dit slot, waar ze terugvalt op haar geloof als verlossing, is het boek van Weldon leuk om te lezen, ze heeft humor, relativeert en doorspekt haar betoog met onderhoudende verhalen.